Κριτήρια ΓΕΛ
“ΑΠΡΟΣΜΕΝΟ” Κριτήριο Αξιολόγησης με Απαντήσεις και Πρόσθετα Ερωτήματα
Ιούν
Δεν θα έπρεπε να εκπλήσσεται κανείς
με τίποτα εκτός από…
τη δυνατότητα να μπορεί ακόμα να εκπλήσσεται.
Κείμενο 1 (Μη Λογοτεχνικό Κείμενο)
ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ: Απελευθέρωση ή υποδούλωση;
Η προσομοίωση αντικαθιστά την έκπληξη
Σπύρος Ράγκος,* 10/5/2021, Εφ. Πελοπόννησος
Η τεχνολογία των τελευταίων δεκαετιών είναι έργο του πολιτισμού. Θα μπορούσαμε να τη δούμε ως προέκταση της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης. Όπως το τηλέφωνο και το αεροπλάνο μείωσαν τις αποστάσεις, έτσι και ο ηλεκτρονικός υπολογιστής ή το κινητό εξαφανίζουν τις δυσκολίες πρόσβασης στη γνώση και την επικοινωνία.[…]
Ποτέ στο παρελθόν οι άνθρωποι δεν διέθεταν τόσο εκτενή και εύκολη πρόσβαση στην πληροφορία. Αλλά και ποτέ στο παρελθόν δεν ήταν τόσο έντονος ο εθισμός σε ένα πολιτισμικό προϊόν, τόσο μεγάλη η απόσπαση της προσοχής, τόσο γρήγορη η μετάβαση από τη μία ασχολία στην άλλη. Στον ψηφιακό κόσμο εργασία και διασκέδαση, σπουδή και παιδιά, δουλειά και σχόλη γίνονται ένα. Καμία διαχωριστική γραμμή δεν διακρίνει το σοβαρό από το φαιδρό, το ουσιαστικό από το επουσιώδες, την αλήθεια από το ψέμα. Ο χρόνος είναι άχρωμος, οι άνθρωποι εικόνες.
Το μεγάλο προσόν του ψηφιακού κόσμου, η προσομοίωση, ήρθε να αντικαταστήσει το μεγάλο προσόν του φυσικού κόσμου, την έκπληξη. Η ασφάλεια της εικονικής πραγματικότητας έγινε θελκτικότερη από τις συγκλονιστικές περιπέτειες και δυσκολίες ενός πραγματικού ταξιδιού. Εκεί, τα τοπία δεν είναι δυσώδη, επιβλαβή, ενίοτε αποκρουστικά και, πάντως, απρόσμενα. Ταξιδεύοντας μέσα από δορυφορικούς χάρτες και λήψεις ιδιωτών ο περιηγητής έχει τη δυνατότητα να βρίσκεται ταυτόχρονα στον οικείο του χώρο χωρίς τον παραμικρό κίνδυνο. Αυτή η ασφαλής πρόκληση συγκινήσεων, η συνεχής εναλλαγή εντυπώσεων και η αδιαλείπτως τροφοδοτούμενη ματαιοδοξία των χρηστών αποτελούν τα κλειδιά της παγκόσμιας επιτυχίας του ψηφιακού κόσμου: πρόκειται πάντοτε για μια επιδερμική έξαψη του ατόμου χωρίς ίχνος βαθύτητας. Γιατί το βάθος, όπως και το ύψος, προέρχεται από την έκθεση στο απρόσμενο της πραγματικής ζωής. […]
Ο άλλος κίνδυνος, λιγότερο μακρινός, προκύπτει από το γεγονός ότι κανείς δεν ελέγχει τη τεχνολογία. Ο ψηφιακός κόσμος, προσανατολισμένος στο κέρδος από την πλευρά των δημιουργών και στη βολή από την μεριά των αποδεκτών, τείνει να αποκτήσει ανεξάρτητη δική του υπόσταση. Η κατακυριάρχηση πάνω στην ανθρώπινη φύση δεν θα προέλθει από εξεγερμένες μηχανές με τεχνητή νοημοσύνη ανώτερη της ανθρώπινης, όπως στα έργα επιστημονικής φαντασίας, αλλά από έναν νέο τρόπο εικονικής αντίληψης των πραγμάτων, γεννημένο έσωθεν από την ψηφιακή ασφάλεια. Έτσι η αποξένωση από τον συνάνθρωπο, τη φύση και τον θεό θα έχει ολοκληρωθεί.
*Ο Σπύρος Ι. Ράγκος είναι διδάκτωρ του Πανεπιστημίου του Cambridge, αναπληρωτής καθηγητής της Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας
στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών.
Κείμενο 2 (Μη Λογοτεχνικό Κείμενο)
Οι βαθύτερες χαρές έρχονται απρόσμενα: το δώρο της απρόβλεπτης ζωής
Πολλές φορές πιστεύουμε ότι η χαρά είναι κάτι που «προβλέπεται» – ένα αποτέλεσμα σωστού σχεδιασμού, επιμονής και ελέγχου. Κι όμως, οι πιο βαθιές χαρές συχνά είναι αυτές που δεν περιμέναμε. Γεννιούνται από την απρόβλεπτη ύφανση της ζωής, από τις στροφές που δεν είχαμε υπολογίσει, από συναντήσεις που δεν είχαμε προγραμματίσει, από στιγμές που δεν είχαν καν υποσχεθεί ότι θα είναι σημαντικές.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο σχεδιασμός είναι άχρηστος. Σημαίνει ότι η ζωή είναι μεγαλύτερη από τον σχεδιασμό μας. Και ότι πολλές φορές, όταν αφήνουμε λίγο χώρο στο άγνωστο, η ύπαρξη μας επιστρέφει δώρα που δεν θα μπορούσαμε να κατασκευάσουμε με τη φαντασία μας.
Ο άνθρωπος θέλει να ξέρει. Να προβλέπει. Να εξασφαλίζει. Αυτή η τάση έχει λογική: προσπαθούμε να μειώσουμε την αβεβαιότητα. Όμως όταν μεταφέρεται και στη χαρά, γεννά μια παγίδα: αρχίζουμε να πιστεύουμε ότι αν δεν «πάει όπως το είχαμε στο μυαλό μας», τότε δεν μπορεί να είναι καλό. Έτσι, συχνά χάνουμε αυτό που μας προσφέρεται επειδή δεν μοιάζει με αυτό που είχαμε ζητήσει. Χάνουμε μια σχέση επειδή δεν ξεκίνησε «ιδανικά». Χάνουμε μια ευκαιρία επειδή δεν ήταν «μέσα στο πλάνο». Χάνουμε μια στιγμή επειδή δεν ήταν «αρκετά μεγάλη». Και όμως, εκεί κρύβεται συχνά η ουσία.
Η ζωή μοιάζει με υφαντό. Δεν βλέπουμε την εικόνα από την αρχή. Βλέπουμε νήματα: κάποια φωτεινά, κάποια σκούρα, κάποια μπερδεμένα. Κι όμως, όταν κοιτάμε πίσω, συχνά αναγνωρίζουμε ότι αυτό που μας ωρίμασε, αυτό που μας έδωσε νόημα, αυτό που μας άνοιξε, δεν ήταν μόνο τα «επιτυχημένα» ή τα «εύκολα». Ήταν οι απρόσμενες διασταυρώσεις. Υπάρχει μια σοφία στο ότι η ζωή ξετυλίγεται. Δεν εκτελεί απλώς εντολές. Και αυτή η σοφία γίνεται πιο ορατή όταν αποδεχτούμε πως δεν έχουμε πλήρη έλεγχο.
Κείμενο 3 (Λογοτεχνικό Κείμενο)
Οι ευχές μου, Γιώργος Δουατζής
Σας εύχομαι
Να ριχτείτε αγόγγυστα στη μάχη
Να γίνει εφικτό αυτό που φαίνεται ανέφικτο
Γιατί ποτέ δεν μάθαμε το μέγεθος
Της δύναμης που κρύβουμε βαθιά
Κι άλλωστε, δίχως στόχους άγονα χαμηλώνει η ματιά
Σας εύχομαι
να υποδέχεστε την κάθε μέρα με αγκαλιά ανοιχτή
με τη λαχτάρα του απρόσμενου
κι ας φέρει λύπες, απώλειες, απογοητεύσεις
γιατί αυτά είναι μοναδικά μαθήματα
μας κάνουν γενναίους, μεγαλώνουν τη χαρά
κι άλλωστε, χωρίς ελπίδα δεν ξημέρωσε ποτέ
ΘΕΜΑ Α
Α. Εστιάζοντας στο Κείμενο 1, να αποδώσετε συνοπτικά (70-80 λέξεις) τον αρνητικό αντίκτυπο του ψηφιακού κόσμου.
Μονάδες 20
ΘΕΜΑ Β
Β.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας δίπλα στον αριθμό της Στήλης Α το γράμμα από τη Στήλη Β που αντιστοιχεί στην ορθή απάντηση, με βάση το περιεχόμενο των Κειμένων 1 και 2 (χωρίς αναφορά σε χωρία του κειμένου):
| Στήλη Α | Στήλη Β |
| 1. Μέσω της αναλογίας που υπάρχει στην πρώτη παράγραφο του Κειμένου 1, ο συντάκτης | Α. στηρίζει τη θέση του ότι η τεχνολογία των τελευταίων δεκαετιών είναι προέκταση της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης
Β. στηρίζει τη θέση του για τη συμβολή της τεχνολογίας στη διευκόλυνση της γνώσης και της επικοινωνίας. |
| 2. Σύμφωνα με την τρίτη παράγραφο του Κειμένου 1, η προσομοίωση που παρέχει ο ψηφιακός κόσμος | Α. δημιουργεί θελκτικότερες εμπειρίες.
Β. μένει στην επιφάνεια της εμπειρίας. |
| 3. Σύμφωνα με την τελευταία παράγραφο του Κειμένου 1, η επικυριαρχία της ψηφιακής τεχνολογίας στη ζωή του ατόμου | Α. θα είναι αποτέλεσμα του γεγονότος ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι πιο ισχυρή από την ανθρώπινη.
Β. θα είναι αποτέλεσμα της ασφάλειας που προσφέρει ο ψηφιακός κόσμος. |
| 4. Σύμφωνα με την τρίτη παράγραφο του Κειμένου 2, η ασφάλεια και η γνώση που παρέχει ο προγραμματισμός | Α. είναι αρνητική γιατί μειώνει τη βεβαιότητα.
Β. είναι αρνητική γιατί μας στερεί ό,τι δεν μοιάζει με αυτό που είχαμε ζητήσει. |
| 5. Στην τελευταία παράγραφο του Κειμένου 2 ο συντάκτης θεωρεί ότι η σοφία εμφωλεύει | Α. στην εκτέλεση εντολών.
Β. στην αναγνώριση από τη μεριά του ανθρώπου ότι δεν μπορεί να ελέγχει τα πάντα. |
Μονάδες 15
B.2.α. Ο συντάκτης του Κειμένου 1 καταθέτει στη δεύτερη παράγραφο μία θέση. Να την εντοπίσετε (2 μονάδες). Να γράψετε δύο γλωσσικές επιλογές με τις οποίες καταδεικνύεται η βεβαιότητά του για τη θέση του, αιτιολογώντας την εκάστοτε επιλογή σας (6 μονάδες).
Β.2.β. Να εντοπίσετε σε κάθε κείμενο από ένα σημείο στο οποίο τα νοήματα συνδέονται μεταξύ τους αντιθετικά. (2 μονάδες) Να εξηγήσετε το περιεχόμενο της εκάστοτε αντίθεσης και να αναφερθείτε στη λειτουργία της στη συλλογιστική του εκάστοτε συντάκτη.
Μονάδες 12
Β.3. Ποια λειτουργία της γλώσσας αξιοποιούν οι συντάκτες των Κειμένων 1 και 2 στα παρακάτω αποσπάσματα; (2 μονάδες) Πώς αυτή η επιλογή εξυπηρετεί κάθε φορά την πρόθεσή τους; (6 μονάδες)
Κείμενο 1: «Η ασφάλεια της εικονικής πραγματικότητας έγινε θελκτικότερη από τις συγκλονιστικές περιπέτειες και δυσκολίες ενός πραγματικού ταξιδιού».
Κείμενο 2: «Η ζωή μοιάζει με υφαντό. Δεν βλέπουμε την εικόνα από την αρχή. Βλέπουμε νήματα: κάποια φωτεινά, κάποια σκούρα, κάποια μπερδεμένα».
Μονάδες 8
ΘΕΜΑ Γ
Γ.1. Ποιες είναι οι ευχές που δίνει το ποιητικό υποκείμενο στους αποδέκτες του ποιήματος και πώς αιτιολογεί την κάθε του ευχή; Να απαντήσετε αξιοποιώντας τρεις (3) κειμενικούς δείκτες. Ποια ευχή θα συμπληρώνατε ως εξίσου σημαντική για τους νέους ανθρώπους και γιατί;
Μονάδες 15
ΘΕΜΑ Δ
Δ.1. «Πολλές φορές πιστεύουμε ότι η χαρά είναι κάτι που “προβλέπεται”– ένα αποτέλεσμα σωστού σχεδιασμού, επιμονής και ελέγχου. Κι όμως, οι πιο βαθιές χαρές συχνά είναι αυτές που δεν περιμέναμε», αναφέρει ο Νίκος Βλάχος στο Κείμενο 2.
Α. Συμφωνείτε ή διαφωνείτε με τη θέση του ότι «οι πιο βαθιές χαρές είναι αυτές που δεν περιμέναμε»;
Β. Πιστεύετε ότι οι προσομοιώσεις που προσφέρει ο ψηφιακός κόσμος μπορούν να αποτελέσουν πηγή χαράς για τον σύγχρονο άνθρωπο;
Μονάδες 30
Πρόσθετα ερωτήματα
- Να εντοπίσετε στο Κείμενο 1 ένα σημείο στο οποίο γίνεται επίκληση στη λογική και ένα σημείο στο οποίο γίνεται επίκληση στο συναίσθημα του αναγνώστη. ΝΑ αναφερθείτε στα μέσα με τα οποία επιτυγχάνεται ο εκάστοτε τρόπος πειθούς.
- Ποιος από τους δύο τίτλους (του Κειμένου 1 ή του Κειμένου 2) θεωρείτε ότι επιδρά σε επικοινωνιακό επίπεδο πιο αποτελεσματικά στον αναγνώστη; Να στηρίξετε την επιλογή σας με αναφορές σε μορφικά στοιχεία του τίτλου.
- «Αυτή η ασφαλής πρόκληση συγκινήσεων, η συνεχής εναλλαγή εντυπώσεων και η αδιαλείπτως τροφοδοτούμενη ματαιοδοξία των χρηστών αποτελούν τα κλειδιά της παγκόσμιας επιτυχίας του ψηφιακού κόσμου» (Κείμενο 1): Στο απόσπασμα που σας δίνεται επικρατεί η ονοματική διατύπωση. Γιατί επιλέγεται από τον συντάκτη; Να τη μετασχηματίσετε σε ρηματική και να επισημάνετε τη διαφορά στο ύφος.
- Στην τρίτη παράγραφο του Κειμένου 2 πρόθεση του συντάκτη μεταξύ άλλων είναι να επικοινωνήσει με τον αναγνώστη. Να γράψετε τρεις γλωσσικές επιλογές με τις οποίες επιτυγχάνει αυτόν τον στόχο.
- Στην τρίτη παράγραφο του Κειμένου 2 ο συντάκτης εναλλάσσει τα ρηματικά πρόσωπα. Να εντοπίσετε αυτή την εναλλαγή (2 μονάδες), καταγράφοντας χαρακτηριστικά αποσπάσματα (2 μονάδες) και να την εξηγήσετε (6 μονάδες).
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
ΘΕΜΑ Α
Α.1. Στο κείμενο αναδεικνύονται οι αρνητικές εκφάνσεις της τεχνολογικής ανάπτυξης. Παρότι διευκολύνει τη μάθηση και τις κοινωνικές επαφές, ενισχύει τον εθισμό, τη διάσπαση της προσοχής, την ομογενοποίηση των δράσεων και τη σύγχυση των αξιών. Επιπλέον, η εικονική πραγματικότητα αντικαθιστά την αυθεντική εμπειρία της ζωής, προσφέροντας ασφαλείς μεν, αλλά επιφανειακές συγκινήσεις, στερώντας τη χαρά του απρόσμενου. Τέλος, η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη της τεχνολογίας με μοναδικό προσανατολισμό στο κέρδος, ικανοποιώντας πωλητές και πελάτες, θα επικρατήσει όχι λόγω δυνατοτήτων αλλά λόγω της ασφάλειας που προσφέρει η εικονιστική πραγματικότητα. Συνεπώς, θα επέλθει η αλλοτρίωση. (88 λέξεις)
ΘΕΜΑ Β
Β.1. Α, Β, Β, Β, Β
Β.2.α. Στην παράγραφο αυτή ο συντάκτης ισχυρίζεται ότι παρά την πρόσβαση στη γνώση, η ψηφιακή ανάπτυξη απειλεί τον άνθρωπο με εθισμό, διάσπαση προσοχής, επισφάλεια («Ποτέ στο παρελθόν οι άνθρωποι… η μετάβαση από τη μία ασχολία στην άλλη»). Διατυπώνει την άποψή του με αυξημένη βεβαιότητα και αυτό καταδεικνύεται αρχικά από τη χρήση της Οριστικής έγκλισης («δεν διέθεταν… δεν ήταν… γίνονται ένα»), μέσω της οποίας ο ψηφιακός κίνδυνος δηλώνεται ως ένα πραγματικό, τελεσίδικο γεγονός. Επίσης, η επανάληψη του επιρρήματος «ποτέ» («Ποτέ στο παρελθόν… Αλλά και ποτέ στο παρελθόν…» αποδίδει με έμφαση κι αυξημένη βεβαιότητα τόσο τη θετική επίδραση της τεχνολογίας στην πρόσβαση στην πληροφορία όσο και την αρνητική της επίδραση στον άνθρωπο, λόγω του εθισμού και της αδυναμίας συγκέντρωσης που επιφέρει. Έτσι, καθίσταται σαφής και αδιαμφισβήτητη η διπλή όψη της ψηφιακής επίδρασης.
Β.2.β. Κείμενο 1: «Ποτέ στο παρελθόν οι άνθρωποι δεν διέθεταν τόσο εκτενή και εύκολη πρόσβαση στην πληροφορία. Αλλά και ποτέ στο παρελθόν δεν ήταν τόσο έντονος ο εθισμός σε ένα πολιτισμικό προϊόν, τόσο μεγάλη η απόσπαση της προσοχής, τόσο γρήγορη η μετάβαση από τη μία ασχολία στην άλλη». Ο συντάκτης αντιθέτει την πρωτοφανή θετική επίδραση της τεχνολογικής ανάπτυξης, που σχετίζεται με την πρόσβαση στην πληροφορία, με την πρωτοφανή αρνητική επίδρασή της στην πνευματική ακεραιότητα του ανθρώπου. Μέσω της αντίθεσης κατορθώνει να αναδείξει τις δύο αντίθετες όψεις, θετική κι αρνητική, της τεχνολογικής ανάπτυξης, όσον αφορά τον τρόπο που αυτή επηρεάζει την ανθρώπινη ζωή. Αναγνωρίζει αφενός τη σπουδαιότητά της, επιδεικνύοντας τη διάθεσή του να πραγματευτεί το θέμα με αντικειμενικότητα και έτσι αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα η αναφορά στην αρνητική της πτυχή. Επίσης, αξιοποιώντας την αντίθεση μεταβαίνει στο βασικό μέρος της πραγμάτευσής του, που αφορά τον αρνητικό αντίκτυπο της άμετρης ανάπτυξης του ψηφιακού κόσμου.
Κείμενο 2: «Πολλές φορές πιστεύουμε ότι η χαρά είναι κάτι που “προβλέπεται”– ένα αποτέλεσμα σωστού σχεδιασμού, επιμονής και ελέγχου. Κι όμως, οι πιο βαθιές χαρές συχνά είναι αυτές που δεν περιμέναμε». Ο συντάκτης αντιθέτει την αίσθηση που έχουμε ότι η χαρά είναι αποτέλεσμα πρόβλεψης και προγραμματισμού με την πραγματικότητα που θέλει τις μεγάλες χαρές να είναι αποτέλεσμα γεγονότων μη αναμενόμενων. Μέσω αυτής της αντίθεσης ακυρώνεται μία άποψη που αποτελεί κοινή πεποίθηση και γίνεται εισαγωγή στο βασικό θέμα του κειμένου, που αφορά την απόλαυση που εισπράττει κανείς από πράγματα μη προγραμματισμένα.
Και στις δυο περιπτώσεις οι αντιθέσεις στηρίζουν τους αρχικούς ισχυρισμούς και την επιχειρηματολογία των συντακτών και καθιστούν τα γραφόμενα εναργή. Κεντρίζουν το ενδιαφέρον του αναγνώστη και τον παρακινούν να συνεχίσει την ανάγνωση.
Β.3. Στα κείμενα αξιοποιείται η ποιητική λειτουργία της γλώσσας, καθώς οι λέξεις χρησιμοποιούνται συνυποδηλωτικά και ο λόγος καθίσταται μεταφορικός. Δίνεται με τη συνειρμική σύνδεση των νοημάτων έμφαση στη μορφή του μηνύματος και στην ύφανση του λόγου, για να επιτευχθεί πιο άμεση συναισθηματική επίδραση.
Στην πρώτη περίπτωση ο συντάκτης επιθυμεί να αναδείξει τον τρόπο με τον οποίο η εικονική πραγματικότητα καθίσταται πιο θελκτική από την πραγματική ζωή, γιατί παρέχει κάποιου είδους ασφάλεια σε σχέση με τις περιπέτειες του αναλογικού βίου. Έτσι, επιτυγχάνεται ο προβληματισμός του αναγνώστη αναφορικά με την εικονική πραγματικότητα που και ο ίδιος ενδεχομένως επιλέγει τακτικά.
Στη δεύτερη περίπτωση ο συντάκτης επιθυμεί να αισθητοποιήσει τον τρόπο με τον οποίο η ζωή μάς εμφανίζει την ομορφιά της σταδιακά, ακόμη κι αν στα πρώτα στάδια και στις πρώτες εντυπώσεις έχουμε μια ανακριβή ή και αρνητική αίσθηση των πραγμάτων. Έτσι, κατορθώνει να πείσει τον αναγνώστη σχετικά με την αυθεντικότητα και την πολυτιμότητα των αιφνίδιων εμπειριών που προσφέρει ο αναλογικός βίος.
ΘΕΜΑ Γ
Γ.1. Στο ποίημα που μας δίνεται το ποιητικό υποκείμενο καταθέτει τις ευχές/συμβουλές του στους νέους ανθρώπους, με τις οποίες προσπαθεί να τους προετοιμάσει για τη ζωή. Καταρχάς, απευθύνεται με β΄ ενικό πρόσωπο στους αποδέκτες του («Σας εύχομαι, να ριχτείτε, να υποδέχεστε»), επιθυμώντας οι ευχές του να μεταβιβαστούν άμεσα σε αυτούς, να τις αισθανθούν σαν πραγματικές ευχές από κάποιον που τους νοιάζεται. Και η πρώτη ευχή αφορά το θάρρος που χρειάζεται να έχει κανείς για να πολεμήσει και να πραγματώσει δυσεπίτευκτους στόχους («Να γίνει εφικτό αυτό που φαίνεται ανέφικτο»). Το ποιητικό υποκείμενο θεωρεί σημαντική αυτή την ευχή γιατί δίχως αυτή ο άνθρωπος αποτελματώνεται, χάνει τη δημιουργικότητά του, πραγματικότητα που με γλαφυρότητα αποδίδει η μεταφορά «δίχως στόχους άγονα χαμηλώνει η ματιά». Η δεύτερη ευχή αφορά τη θετική διάθεση με την οποία πρέπει ο καθένας να αντιμετωπίζει την κάθε ημέρα, έτοιμος να δεχτεί τον πλούτο της ή ακόμη και τις δυσκολίες της, το πλήθος των οποίων αισθητοποιεί με γοργότητα το ασύνδετο σχήμα («λύπες, απώλειες, απογοητεύσεις»). Θεωρεί ότι η αισιόδοξη στάση είναι ο τρόπος να αναπτύξει κανείς θάρρος, να γευτεί μοναδικές συγκινήσεις και χαρές και να πετύχει ένα καλύτερο αύριο («μας κάνουν γενναίους, μεγαλώνουν τη χαρά/ κι άλλωστε, χωρίς ελπίδα δεν ξημέρωσε ποτέ»).
Αν έπρεπε να προσθέσω μία ευχή σε αυτές του ποιητικού υποκειμένου, θα ευχόμουν στους νέους, κυρίως, να χαίρονται με τα απλά πράγματα και να μην παρασύρονται από τα προβαλλόμενα πρότυπα των ΜΚΔ. Γιατί έτσι θα μπορούν να αντλούν την ευτυχία καθημερινά και να μη ζουν με ένα μόνιμο κενό, στην προσπάθειά τους να κατακτήσουν πλούτη και αναγνωρισιμότητα.
ΘΕΜΑ Δ
Δ.1.
Οι απρόσμενες χαρές και η συμβολή του ψηφιακού κόσμου
Η χαρά αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα συναισθήματα στη ζωή του ανθρώπου, καθώς συνδέεται με την ψυχική ισορροπία, την αισιοδοξία και την αίσθηση πληρότητας. Πολλοί θεωρούν ότι η κατάκτησή της εξαρτάται από τον σωστό σχεδιασμό, την επίτευξη στόχων και τον έλεγχο των συνθηκών της ζωής. Ωστόσο, συχνά οι πιο έντονες στιγμές χαράς εμφανίζονται απρόσμενα, χωρίς να τις έχουμε προβλέψει ή επιδιώξει. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, ο ψηφιακός κόσμος προσφέρει νέες δυνατότητες εμπειριών και ψυχαγωγίας, γεγονός που γεννά προβληματισμούς σχετικά με το αν μπορεί να αποτελέσει αυθεντική πηγή χαράς.
Προσωπικά, συμφωνώ σε μεγάλο βαθμό με την άποψη ότι οι πιο βαθιές χαρές είναι συχνά απρόσμενες. Όταν ο άνθρωπος προσδοκά έντονα ένα γεγονός, δημιουργεί συγκεκριμένες προσδοκίες για το πώς θα νιώσει. Αν το αποτέλεσμα δεν ανταποκριθεί πλήρως στις προσδοκίες του, είναι πιθανό να αισθανθεί απογοήτευση. Αντίθετα, μια ευχάριστη έκπληξη δεν συνοδεύεται από προκαθορισμένες απαιτήσεις και γι’ αυτό βιώνεται πιο έντονα. Ένα απρόσμενο μήνυμα από έναν φίλο, μια τυχαία συνάντηση με αγαπημένα πρόσωπα ή μια απλή πράξη καλοσύνης μπορούν να γεμίσουν τον άνθρωπο με αυθεντική χαρά.
Επιπλέον, οι απρόβλεπτες χαρές μας υπενθυμίζουν ότι η ζωή δεν περιορίζεται σε όσα σχεδιάζουμε. Μέσα στην πίεση της καθημερινότητας, συχνά επικεντρωνόμαστε στους στόχους και στις υποχρεώσεις μας, παραβλέποντας τις μικρές ομορφιές που βρίσκονται γύρω μας. Οι στιγμές που προκύπτουν αυθόρμητα μάς κάνουν να συνειδητοποιούμε ότι η ευτυχία δεν βρίσκεται μόνο στην επίτευξη μεγάλων επιδιώξεων αλλά και στην ικανότητά μας να αναγνωρίζουμε και να εκτιμούμε τα απλά και αναπάντεχα δώρα της ζωής.
Οι προσομοιώσεις που προσφέρει ο ψηφιακός κόσμος μπορούν, αναμφίβολα, να αποτελέσουν πηγή χαράς για τον σύγχρονο άνθρωπο. Μέσα από τα ψηφιακά παιχνίδια, την εικονική πραγματικότητα και τις διαδραστικές εφαρμογές, το άτομο έχει τη δυνατότητα να ψυχαγωγηθεί, να εξερευνήσει νέους κόσμους και να αποκτήσει εμπειρίες που ίσως δεν θα μπορούσε να ζήσει στην πραγματικότητα. Παράλληλα, οι ψηφιακές τεχνολογίες διευκολύνουν την επικοινωνία με ανθρώπους από διαφορετικά μέρη του κόσμου, ενισχύοντας το αίσθημα σύνδεσης και συμμετοχής.
Ωστόσο, η χαρά που προέρχεται από τις ψηφιακές προσομοιώσεις έχει ορισμένα όρια. Οι εικονικές εμπειρίες δεν μπορούν να αντικαταστήσουν πλήρως τη ζωντανή ανθρώπινη επαφή, τη συμμετοχή σε κοινωνικές δραστηριότητες ή τη σχέση με τη φύση. Όταν η χρήση τους γίνεται υπερβολική, υπάρχει ο κίνδυνος το άτομο να απομονωθεί και να απομακρυνθεί από την πραγματικότητα. Επομένως, οι ψηφιακές προσομοιώσεις μπορούν να συμβάλουν θετικά στην ψυχαγωγία και στη χαρά του ανθρώπου, αρκεί να λειτουργούν συμπληρωματικά και όχι ως υποκατάστατο της πραγματικής ζωής.
Συμπερασματικά, οι πιο ουσιαστικές χαρές συχνά γεννιούνται από γεγονότα που δεν είχαμε προβλέψει, καθώς η απροσδόκητη φύση τους τις καθιστά πιο αυθεντικές και συγκινητικές. Ταυτόχρονα, ο ψηφιακός κόσμος προσφέρει νέες δυνατότητες ευχαρίστησης και δημιουργικής έκφρασης, χωρίς όμως να μπορεί να αντικαταστήσει τις πραγματικές εμπειρίες. Γι’ αυτό ο σύγχρονος άνθρωπος χρειάζεται να διατηρεί μια ισορροπία, παραμένοντας ανοιχτός τόσο στις εκπλήξεις της ζωής όσο και στις ευκαιρίες που του προσφέρει η τεχνολογία.
Η αρθρογράφος
Απαντήσεις στα Πρόσθετα Ερωτήματα