Κριτήρια ΓΕΛ
“ΑΓΑΠΗ” Κριτήριο Αξιολόγησης με Απαντήσεις
Φεβ
ΚΕΙΜΕΝΟ 1
Παγκόσμια Ημέρα Αγάπης: Τι είναι και τι δεν είναι η αγάπη
Είναι δύσκολο να ορίσουμε την αγάπη γιατί η αντίληψη του καθενός για την πραγματική αγάπη μπορεί να είναι εντελώς διαφορετική. Η απάντηση λοιπόν στην ερώτηση «Τι είναι η αγάπη για σένα;» διαφέρει για τον καθένα. Στην πραγματικότητα, υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τύποι αγάπης. 
Ωστόσο, η αγάπη μπορεί να συνοψιστεί ως ένα έντονο αίσθημα ευφορίας και βαθιάς στοργής για κάποιον ή κάτι. Αποτελεί ένα συνδυασμό έλξης και εγγύτητας. Αυτός ή αυτή που μας ελκύει και που μας εγείρει στοργή μπορεί να είναι φίλος, γονέας, αδέρφια ή ακόμα και το κατοικίδιό μας. Επίσης, αν και έχει χρησιμοποιηθεί περισσότερο σαν ουσιαστικό, η αγάπη είναι ρήμα. Αφορά κυρίως το τι κάνουμε για τους άλλους και το κατά πόσο τους κάνουμε να αισθάνονται φροντίδα.
Ακριβώς όπως τα περισσότερα πράγματα στον κόσμο, η αγάπη έχει επίσης μεταμορφωθεί με την πάροδο των χρόνων. Η αγάπη δεν ήταν πάντα όπως την ξέρουμε τώρα. Για παράδειγμα παλιότερα, ο έρωτας και η αγάπη δεν ήταν προϋπόθεση όταν επρόκειτο για την ένωση μεταξύ δύο ανθρώπων. Οι γάμοι, που είναι γνωστοί ως ο απώτερος στόχος μιας ρομαντικής σχέσης, ήταν κυρίως συμβατικοί. Οι άνθρωποι παντρεύονταν με βάση το αν ο γάμος θα τους έφερνε οφέλη από άποψη πλούτου και δύναμης. Ωστόσο, αν δούμε μορφές τέχνης όπως η ποίηση, φαίνεται ότι η αγάπη αφορά κυρίως αγνά συναισθήματα και υπάρχει προ αμνημονεύτων ετών με τη μορφή που ίσως την έχουμε στο μυαλό μας και σήμερα.
Μια σχέση αγάπης όπως είπαμε, δε χτίζεται σε μια μέρα. Τα «νήματα» της αγάπης χρειάζονται χρόνο για να υφανθούν και να σχηματίσουν έναν ισχυρό δεσμό. Μόνο όταν εσείς και ο σύντροφός σας μοιράζεστε τις σκέψεις, τους φόβους, τα όνειρα και τις ελπίδες σας, η αγάπη ριζώνει. Αφεθείτε λοιπόν σε αυτή τη διαδικασία αλληλοεμπιστοσύνης και μην «βιάζεστε» με την αγάπη. Έχει το δικό της «χρονοδιάγραμμα» που δεν «εκβιάζεται» και πρέπει να γίνεται σεβαστό.
(διασκευασμένο άρθρο της Φαίης Βακρινού, Το Βήμα, 14.12.2023)
ΚΕΙΜΕΝΟ 2
Πανελλήνια Ημέρα Δωρεάς Οργάνων
Μια ύψιστη πράξη αγάπης
Η δωρεά συμπαγών οργάνων μέσα από την μεταμόσχευση, αποτελεί μια ύψιστη σχέση αγάπης ανάμεσα στο σώμα και την ψυχή. Αγάπη εφάμιλλη εκείνης που έχει μια μητέρα για το έμβρυο που φέρει μέσα της , ή για την ζωή που δημιουργείται στον εσωτερικό και ψυχικό κόσμο κάθε ανθρώπου. 
Αλλά και για το βρέφος και, αργότερα για το παιδί, το οποίο έχει λάβει όλες τις φροντίδες και την αγάπη, προκειμένου να επιβιώσει σωματικά και ψυχικά και να ανθίσει.
Έτσι, εκείνος που δωρίζει ό,τι πιο πολύτιμο είχε στην ζωή του, όπως τα όργανα του ιδίου του παιδιού του ή ένα κομμάτι του εαυτού του , το «ξαναγεννά» συμβολικά – ταυτόχρονα με την τεράστια και επώδυνη απώλεια του – φέρνοντας στο φως μια άλλη ζωή την οποία ανασύρει από το σκοτάδι και το φάντασμα του θανάτου , απαλύνοντας για λίγο τον ψυχικό του πόνο και οδύνη. Αλλά και ο λήπτης, μέσα από τη μεγαλοσύνη, γενναιοδωρία και μεγαλειώδη προσφορά Σπλαχνικής αγάπης, αναγεννάται όχι μόνο σωματικά αλλά και ψυχικά , εφόσον δικές του πρώιμες ανάγκες, ελλείψεις, πληγές του, απαλύνονται και «γιατρεύονται» μέσω της ενεργητικής κινητικότητας του σώματος και της ψυχής. Ενός σώματος που ξαναζωντανεύει και μιας ψυχής που αχνοφτερουγίζει και απλώνει δειλά τα φτερά της.
Μόνο μέσα από αυτήν την μυστική, μυστηριώδη σχέση ανάμεσα στον δότη, αλλά και την δωρήτρια οικογένεια του, και τον λήπτη, η οποία βασίζεται σε βαθιά συναισθήματα αμοιβαίας και ανταποδοτικής αγάπης και ευγνωμοσύνης του ενός προς τον άλλον, θα μπορέσει ο θάνατος για μια στιγμή να νικηθεί, να γλυκαθεί και να παραδοθεί στην αγάπη, μπαίνοντας στην υπηρεσία της ζωής. Χάρη στους δωρητές μπορούμε να νιώσουμε και να πιστέψουμε ότι μετά την καταιγίδα έρχεται πάντα η γαλήνη και ότι η ζωή δεν τελειώνει με το κλείσιμο των βλεφάρων μας, αλλά πορεύεται προς το άστρο της αθανασίας.
Όλοι, δωρητές, αυτοί οι υπέρτατοι ευεργέτες , ασθενείς , οι οποίοι ακροβατούν μεταξύ ζωής και θανάτου, με την ψυχή τους στον αέρα, αλλά και γιατροί που επιχειρούν, ίσως, το πιο τολμηρό εγχείρημα της ιατρικής τους υπόστασης, συντονίζουν την ψυχοσωματική τους ύπαρξη με τέτοιον τρόπο, ώστε η ζωή και η δημιουργία τελικά να νικούν. Όταν η αγάπη νικά, τότε νικά και η ζωή.
(Λυγερή Οικονομοπούλου, Culture book , 01.11.2024)
ΚΕΙΜΕΝΟ 3
Η πιο όμορφη θάλασσα
Θα γελάσεις απ’ τα βάθη των χρυσών σου ματιών
είμαστε μες στο δικό μας κόσμο
Η πιο όμορφη θάλασσα
είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει
Τα πιο όμορφα παιδιά δεν έχουν μεγαλώσει ακόμα
Τις πιο όμορφες μέρες μας
δεν τις έχουμε ζήσει ακόμα
Κι αυτό που θέλω να σου πω,
το πιο όμορφο απ’ όλα,
δε στο `χω πει ακόμα.
Ναζίμ Χικμέτ
ΘΕΜΑ Α
Α Να αναφέρετε συνοπτικά τα χαρακτηριστικά της αγάπης, όπως αυτά αποτυπώνονται στο Κείμενο 1 (70 – 80 λέξεις)
ΜΟΝΑΔΕΣ 20
ΘΕΜΑ Β
Β1. Να επαληθεύσετε ή να διαψεύσετε, με βάση το Κείμενο 1, τις παρακάτω περιόδους λόγου, γράφοντας στο τετράδιό σας, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε περίοδο, τη λέξη Σωστό ή Λάθος (χωρίς αναφορά σε χωρία του κειμένου):
- Η υποκειμενικότητα της αντίληψης της έννοιας της αγάπης δεν αποτελεί ανασταλτικό παράδειγμα στον ορισμό της.
- Η αγάπη κάθε μορφής εκδηλώνεται ως στοργή.
- Η αγάπη είναι μια σταθερά διαχρονική και αμετάβλητη αξία.
- Ο γάμος στο παρελθόν δεν απέκλειε την ικανοποίηση προσωπικών συμφερόντων.
- Η αγάπη δεν μπορεί να προγραμματιστεί από εμάς.
ΜΟΝΑΔΕΣ 10
Β2. Να χαρακτηρίσετε τον τίτλο του Κειμένου 2 ως προς τη νοηματική του σχέση με το κείμενο. Θεωρείτε ότι περιλαμβάνει σχόλιο;
ΜΟΝΑΔΕΣ 10
Β3. α. Πρόθεση της συντάκτριας στο Κείμενο 2 είναι να ευαισθητοποιήσει τους αναγνώστες σχετικά με το ζήτημα των μεταμοσχεύσεων. Να αναφέρετε δύο (2) διαφορετικές μεταξύ τους γλωσσικές επιλογές / εκφραστικά μέσα με τα οποία υπηρετείται η πρόθεσή της (μονάδες 2) και να εξηγήσετε σύντομα τη λειτουργία καθενός από αυτά. (μονάδες 4).
β. Να εντοπίσετε μια αναλογία στο Κείμενο 2. Πώς επηρεάζει το νόημα και το ύφος του κειμένου;
ΜΟΝΑΔΕΣ 10
Β4. Να συγκρίνετε τις απόψεις των συγγραφέων στα δύο χωρία: «Τι είναι η αγάπη …. για κάποιον ή κάτι» (Κείμενο 1) και «Η δωρεά συμπαγών οργάνων … και να ανθίσει» (Κείμενο 2) ως προς την αγάπη. (60 – 70 λέξεις)
ΜΟΝΑΔΕΣ 5
ΘΕΜΑ Γ
Γ. Ποια είναι η υπόσχεση που απευθύνει το ποιητικό υποκείμενο στο Κείμενο 3; Στην απάντησή σας να αξιοποιήσετε 3 κειμενικούς δείκτες. Ποια είναι η δική σας «θάλασσα» που δεν έχετε ακόμη ταξιδέψει; (150 – 200 λέξεις)
ΜΟΝΑΔΕΣ 15
ΘΕΜΑ Δ
Δ. Στο Κείμενο 2 αναφέρεται ότι «Η δωρεά συμπαγών οργάνων μέσα από την μεταμόσχευση, αποτελεί μια ύψιστη σχέση αγάπης ανάμεσα στο σώμα και την ψυχή». Συμφωνείτε ή διαφωνείτε με την παραπάνω διαπίστωση; Πώς πιστεύετε ότι μπορείτε ως νέοι να εκδηλώσετε έμπρακτα την αγάπη σας για τον συνάνθρωπο; Να παρουσιάσετε τις απόψεις σας σε μια ομιλία σε εκδήλωση του σχολείου σας με θέμα την Αγάπη. (350 – 400 λέξεις)
ΜΟΝΑΔΕΣ 30
ΘΕΜΑ Α
Στο Κείμενο 1 η αγάπη παρουσιάζεται ως ένα έντονο συναίσθημα ευφορίας και βαθιάς στοργής, που συνδυάζει έλξη και εγγύτητα και μπορεί να αφορά κάθε μορφή σχέσης, από τη φιλία έως την οικογένεια. Δεν είναι μόνο συναίσθημα, αλλά και πράξη φροντίδας προς τον άλλον. Διαμορφώνεται ιστορικά και πολιτισμικά, ωστόσο συνδέεται διαχρονικά με αγνά συναισθήματα. Επιπλέον, δεν δημιουργείται στιγμιαία, αλλά απαιτεί χρόνο, αμοιβαία εμπιστοσύνη και στηρίζεται στο μοίρασμα φόβων, ονείρων, ελπίδων και στον σεβασμό του ιδιαίτερου χρονοδιαγράμματός της.
ΘΕΜΑ Β
Β1. 1. Λάθος, 2. Σωστό, 3. Λάθος, 4. Λάθος, 5. Σωστό
Β2. Ο τίτλος ως προς τη νοηματική του σχέση με το κείμενο είναι εύστοχος και περιεκτικός. Προετοιμάζει κατάλληλα τον αναγνώστη και το νόημά του αναλύεται μέσα στο κείμενο. Συγκεκριμένα, παρουσιάζει τη δωρεά οργάνων ως «ύψιστη πράξη αγάπης» και μέσα στο κείμενο αναλύεται η ευεργετική επίδρασή της τόσο στον αποδέκτη όσο και στον λήπτη. Ο τίτλος περιλαμβάνει σχόλιο, εφόσον η επιλογή του επιθέτου «ύψιστη» αναδεικνύει τη σημασία της δωρεάς οργάνων και την ευνοϊκή τοποθέτηση του συντάκτη απέναντί της.
Β3. α. Πρόθεση της συντάκτριας στο Κείμενο 2 είναι να ευαισθητοποιήσει σχετικά με το ζήτημα των μεταμοσχεύσεων, αξιοποιώντας τις κατάλληλες γλωσσικές επιλογές. Συγκεκριμένα, με την ποιητική γλώσσα («μια άλλη ζωή την οποία ανασύρει από το σκοτάδι και το φάντασμα του θανάτου , απαλύνοντας για λίγο τον ψυχικό του πόνο και οδύνη») προσδίδει συναισθηματική φόρτιση στα λεγόμενά της, αισθητική απόλαυση στον δέκτη, ενώ ταυτόχρονα δίνει έμφαση και ένταση στη διατήρηση της ζωής και την απομάκρυνση από τον θάνατο αλλά και την ανακούφιση από τον πόνο, εγείροντας τη φαντασία και κλιμακώνοντας το ενδιαφέρον του. Παράλληλα, με τη χρήση του α΄ πληθυντικού ρηματικού προσώπου («μπορούμε να νιώσουμε και να πιστέψουμε») εντάσσει τον εαυτό της σ’ ένα κοινό σύνολο με τον αναγνώστη, προσδίδοντας καθολικότητα στα γραφόμενα. Έτσι, η βίωση της ελπίδας και της αισιοδοξίας για ένα αίσιο τέλος, ανάγεται σε κοινό βίωμα που όλους μας αφορά. Υπάρχει αμεσότητα στη μετάδοση του μηνύματος και το ύφος καθίσταται οικείο και άμεσο.
β. Στο κείμενο αξιοποιείται μια αναλογία («Η δωρεά συμπαγών οργάνων μέσα από την μεταμόσχευση, αποτελεί μια ύψιστη σχέση αγάπης ανάμεσα στο σώμα και την ψυχή. Αγάπη εφάμιλλη εκείνης που έχει μια μητέρα για το έμβρυο που φέρει μέσα της , ή για την ζωή που δημιουργείται στον εσωτερικό και ψυχικό κόσμο κάθε ανθρώπου»). Με αυτήν καθίσταται σαφής η αφηρημένη έννοια της αγάπης που χαρακτηρίζει τη δωρεά οργάνων μέσα από τον παραλληλισμό της με την οικεία έννοια της αγάπης της μητέρας για το έμβρυο που κυοφορεί. Έτσι, αναδεικνύεται η σημασία της δωρεάς οργάνων ως πράξη αγάπης και το ύφος καθίσταται οικείο και γλαφυρό.
Β4. Τα δύο αποσπάσματα έχουν σχέση συμπληρωματική, αφού οι συγγραφείς φαίνεται να συγκλίνουν ως προς τις απόψεις τους σχετικά με την αγάπη. Στο Κείμενο 1, η αγάπη, παρόλο που είναι δύσκολο να οριστεί, παρουσιάζεται ως μια σχέση φροντίδας και στοργής που εκδηλώνεται απέναντι στους δικούς μας ανθρώπους. Ανάλογα, στο Κείμενο 2 η αγάπη ως φροντίδα φαίνεται να εκφράζεται μέσα από τη δωρεά οργάνων, ενώ παρομοιάζεται με την αγάπη της μητέρας προς το έμβρυο που κυοφορεί. Επομένως, η δωρεά οργάνων αναδεικνύεται ως πράξη αγάπης και φροντίδας.
ΘΕΜΑ Γ
Το ποιητικό υποκείμενο φαίνεται να απευθύνει μια υπόσχεση, ενδεχομένως στην αγαπημένη του. Αξιοποιεί, μάλιστα, το β ενικό ρηματικό πρόσωπο («θα γελάσεις»), με το οποίο απευθύνεται άμεσα, δημιουργώντας την αίσθηση εγγύτητας και διαλόγου, ενώ προκαλεί την ευαισθητοποίηση του αναγνώστη, ο οποίος ταυτίζεται με τον αποδέκτη της υπόσχεσης. Η υπόσχεση αυτή αφορά σε μια μελλοντική πραγματικότητα ανεκπλήρωτων ονείρων και υποσχέσεων στο πλαίσιο μιας κοινής πορείας, που αποτυπώνεται με την επιλογή του α πληθυντικού ρηματικού προσώπου («δεν έχουμε ζήσει»). Πρόκειται, ουσιαστικά, για εμπειρίες της ζωής και της σχέσης τους που δεν έχουν ακόμη βιώσει αλλά πρόκειται να συναντήσουν στο μέλλον, όπως ταξίδια και όνειρα, ευχάριστες στιγμές και κουβέντες που δεν ειπώθηκαν. Είναι η ζωή που αναμένεται να ζήσουν από κοινού και φαίνεται να της την υπόσχεται με τη μορφή μιας δέσμευσης που αποπνέει βεβαιότητα. Ο λόγος είναι μεταφορικός και οι λέξεις λειτουργούν συμβολικά («ταξιδέψει», «τα πιο όμορφα παιδιά»), παραπέμποντας σε εξελίξεις που σηματοδοτούν την προσδοκία μιας ζωής που θα ολοκληρωθεί μέσα από εμπειρίες που ανήκουν στο κοινό τους μέλλον. Μάλιστα, η επανάληψη του επιθέτου «όμορφη», «όμορφες», «όμορφα» δημιουργεί ένα αίσθημα αισιοδοξίας, προδιαγράφει ένα μέλλον ευοίωνο.
Η δική μου «θάλασσα» που δεν έχω ακόμη ταξιδέψει είναι οι σπουδές και η επαγγελματική αλλά και η προσωπική μου αποκατάσταση και καταξίωση. Αν και μια τέτοια προοπτική είναι αβέβαιη και μου δημιουργεί άγχος, αισιοδοξώ ότι η θάλασσα μπροστά μου είναι η «πιο όμορφη».
ΘΕΜΑ Δ
Αγαπητοί μας καθηγητές,
Συμμαθητές και συμμαθήτριες,
Σας καλωσορίζω στη σημερινή μας εκδήλωση με θέμα την αγάπη, στην οποία έχω την τιμή να συμμετέχω ως εκπρόσωπος της τάξης μου. Όπως όλοι γνωρίζουμε, η δωρεά οργάνων αποτελεί μια μορφή ανθρωπιστικής δράσης, μια πράξη εθελοντισμού και αλληλεγγύης. Σύμφωνα με ένα πρόσφατο δημοσίευμα, βέβαια, πέρα από δράση είναι κάτι πολύ βαθύτερο, αποτελεί «μια ύψιστη σχέση αγάπης ανάμεσα στο σώμα και την ψυχή». Συμφωνώ απόλυτα με τη θέση αυτή, όμως δεν νομίζω ότι είναι ο μοναδικός τρόπος να δείξουμε έμπρακτα την αγάπη μας για το συνάνθρωπο.
Πράγματι, λοιπόν, η δωρεά οργάνων υπερβαίνει τα όρια μιας απλής πράξης αλληλεγγύης. Πρόκειται για μια βαθιά ανθρώπινη στάση, μέσα από την οποία ο άνθρωπος προσφέρει κυριολεκτικά ένα μέρος του εαυτού του, ώστε ένας άλλος άνθρωπος να συνεχίσει να ζει. Έτσι, ο δότης —ή η οικογένειά του— μετατρέπει την οδύνη της απώλειας σε πηγή ζωής, «ανασύροντας» έναν συνάνθρωπο από το σκοτάδι του θανάτου. Παράλληλα, ο λήπτης δεν αναγεννάται μόνο σωματικά, αλλά και ψυχικά, καθώς βιώνει έμπρακτα τη μεγαλοσύνη και την ανιδιοτελή αγάπη ενός αγνώστου. Δημιουργείται ένας ιδιαίτερος δεσμός, μια μυστική σχέση ευγνωμοσύνης και προσφοράς, όπου η αγάπη λειτουργεί ως δύναμη που νικά, έστω και προσωρινά, τον θάνατο και υπηρετεί τη ζωή. Αναλογιστείτε πόσοι άνθρωποι αποκτούν ελπίδα, ανανεώνουν την πίστη τους στη ζωή και τον άνθρωπο και έχουν μια δεύτερη ευκαιρία χωρίς πόνο και αγωνία!
Ωστόσο, η αγάπη για τον συνάνθρωπο δεν εκδηλώνεται μόνο μέσα από μεγάλες και σπάνιες πράξεις. Εμείς, ως νέοι άνθρωποι, μπορούμε καθημερινά να την εκφράζουμε έμπρακτα. Αρχικά, μπορούμε να ενημερωνόμαστε υπεύθυνα για τη δωρεά οργάνων και να διαδίδουμε την αξία της, καταρρίπτοντας προκαταλήψεις και φόβους. Επιπλέον, μπορούμε να συμμετέχουμε σε εθελοντικές δράσεις, όπως η στήριξη κοινωνικών δομών, η αιμοδοσία, η βοήθεια σε ηλικιωμένους ή σε άτομα που αντιμετωπίζουν κοινωνικές και οικονομικές δυσκολίες. Ακόμη, μέσα στο σχολικό περιβάλλον, η αποδοχή της διαφορετικότητας, η συμπαράσταση σε συμμαθητές που βιώνουν αποκλεισμό ή μοναξιά και ο σεβασμός στον άλλον αποτελούν ουσιαστικές μορφές αγάπης. Άλλωστε, η αγάπη είναι αποδοχή!
Αγαπητοί μου, έχουμε τη χαρά να βιώνουμε την πιο ευαίσθητη και παραγωγική μας ηλικία, καθώς η ζωή δεν μας έχει ταπεινώσει και μας επιτρέπει να διατηρούμε αλώβητα τα ιδανικά και την ευαισθησία μας. Περισσότερο από τον καθένα γνωρίζουμε ότι η αγάπη δεν είναι απλώς συναίσθημα αλλά στάση ζωής. Αν την εκδηλώσουμε έμπρακτα στον συνάνθρωπο, θα ζήσουμε σε έναν κόσμο καλύτερο. Άλλωστε, «όταν η αγάπη νικά, τότε νικά και η ζωή».
Σας ευχαριστώ
